Bristolska Skala Stolca – czyli co mówi o Tobie Twój stolec?

Co to jest Bristolska Skala Stolca?

Bristolska Skala Stolca (ang. Bristol Stool Form Scale, BSFS) została opracowana przez naukowców z University of Bristol w latach 90. XX wieku i do dziś służy jako narzędzie diagnostyczne do oceny formy stolca i tempa pasażu jelitowego. Skala klasyfikuje stolec w 7 typach, od bardzo twardych do całkowicie wodnistych.

Typ stolca odzwierciedla to, co dzieje się w Twoim układzie pokarmowym — może świadczyć o nawodnieniu, rodzaju diety, poziomie stresu, stanie mikrobioty jelitowej, a nawet o chorobach jelit.

Bristolska Skala Stolca – 7 typów:

Typy 3 i 4 to złoty standard – świadczą o prawidłowej pracy jelit i odpowiedniej diecie.

O czym może świadczyć nieprawidłowy stolec?

Twardy stolec (typ 1-2): – zaparcia czynnościowe – niedobory błonnika i płynów – siedzący tryb życia – objawy zespołu jelita drażliwego (IBS-C) – efekty uboczne niektórych suplementów (np. żelaza)

Luźny stolec (typ 6-7): – zbyt szybki pasaż (czasem < 12h) – nietolerancje pokarmowe (laktoza, fruktoza) – infekcje jelitowe – choroby zapalne jelit (IBD: Crohn, wrzodziejące zapalenie jelita grubego) – skutki uboczne niektórych leków – niedostateczne wchłanianie tłuszczów, np. w celiakii

Dieta a wygląd stolca – co wpływa?

• Błonnik pokarmowy – zarówno rozpuszczalny (np. płatki owsiane, siemię lniane), jak i nierozpuszczalny (otręby, warzywa) regulują pasaż i konsystencję.
• Nawodnienie – woda wpływa na konsystencję stolca – jej niedobór powoduje nadmierne wchłanianie płynów z treści jelitowej i prowadzi do zaparć.
• Tłuszcze w diecie- ułatwiają pasaż i stymulują wydzielanie żółci – zbyt niska podaż może utrudniać wypróżnianie.
• Sfermentowane produkty roślinne i probiotyki – wspierają mikrobiotę jelitową, co wpływa na formę i regularność stolca.
• Czas spożywania i regularność posiłków – regularność reguluje rytm wydzielania hormonów jelitowych i pasaż treści pokarmowej.

Co zrobić, by stolec był prawidłowy?

• Zwiększ błonnik do 25–35 g dziennie, ale stopniowo
• Pij 30–35 ml wody/kg m.c. dziennie
• Zadbaj o zdrowe tłuszcze (np. oliwa, awokado, orzechy)
• Unikaj restrykcyjnych diet eliminacyjnych bez nadzoru
• Dbaj o ruch i sen – perystaltyka jelit zależy od stylu życia
• Rozważ suplementację probiotykami lub prebiotykami
• Obserwuj reakcje po posiłkach i w razie potrzeby skonsultuj się z dietetykiem/lekarką

Czy wygląd stolca powinien nas niepokoić?

Nie zawsze! Pojedynczy incydent nie oznacza problemu. Ale jeśli dany typ utrzymuje się przez kilka dni lub tygodni, warto działać. W razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub dietetykiem, szczególnie jeśli:

• występuje krew lub śluz w kale
• stolec jest bardzo jasny lub smolisty
• masz biegunki lub zaparcia przewlekłe
• występują bóle brzucha, wzdęcia, zmiana masy ciała

Dieta a luźny stolec – naukowo

Badania pokazują, że:

• dieta FODMAP może pomóc osobom z zespołem jelita drażliwego i typem 6–7
• u sportowców, luźne stolce mogą wynikać z hipoperfuzji jelit i niedoboru energii
• nadmiar fruktozy i sorbitolu często powoduje biegunkę

Nieprawidłowy stolec – Kiedy zgłosić się do specjalisty?

Jeśli zauważysz:

• Stolce typu 1–2 przez >3 dni
• Luźne stolce typu 6–7 przez >3 dni
• Krew lub śluz w stolcu
• Bóle brzucha, skurcze, nudności
• Niewyjaśnioną utratę masy ciała
• Przewlekłe uczucie parcia

Twój stolec to jedno z najlepszych okien do zdrowia jelit. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, obserwuj swoją rutynę wypróżnień – a Bristolska Skala Stolca może być Twoim prostym i skutecznym narzędziem diagnostycznym.

Potrzebujesz wsparcia? Nie musisz radzić sobie sama. Jeśli:

• zmagasz się z luźnym stolcem,
• podejrzewasz nietolerancję pokarmową,
• chcesz dopasować dietę do treningów,
• masz wzdęcia lub zaparcia mimo zdrowej diety,

zapraszam Cię na konsultację indywidualną, gdzie przeanalizujemy Twoją dietę i styl życia.

Zarezerwuj termin na sylwiamaksym.pl

• PMID: 35816465
• PMID: 9299672
• PMID: 27492975
• PMID: 24076059
• https://www.continence.org.au/bristol-stool-chart