Sok z cierpkiej wiśni (Montmorency) – skuteczny suplement dla sportowców i osób aktywych
Co to jest „cierpka wiśnia” i czym różni się od słodkiej?
Cierpka wiśnia, znana także jako tart cherry lub Prunus cerasus L. odmiana Montmorency, to odmiana o intensywnym, lekko kwaśnym smaku i wyjątkowo wysokiej zawartości bioaktywnych związków roślinnych. W porównaniu do czereśni i słodkich wiśni zawiera znacznie większe ilości antocyjanów, czyli barwników o silnym działaniu przeciwzapalnym i antyoksydacyjnym. Dominującymi formami w Montmorency są cyanidin-3-glucosylrutinoside oraz cyanidin-3-rutinoside. Oprócz antocyjanów w soku znajdziemy również inne polifenole, takie jak kwercetyna, izoramnetyna, katechina, epikatechina czy procyjanidyny, które wspólnie wspierają redukcję stresu oksydacyjnego i procesów zapalnych w organizmie.
W cierpkiej wiśni naturalnie występuje także melatonina – hormon regulujący rytm dobowy i sen. Jej ilość w owocach jest niewielka w porównaniu do suplementów, jednak badania sugerują, że efekt poprawy jakości snu po spożyciu soku nie wynika wyłącznie z melatoniny, lecz z synergii różnych składników, w tym polifenoli i tryptofanu.
Porcja 240 ml 100% soku z cierpkiej wiśni dostarcza zazwyczaj około 100–160 kcal, 25–35 g węglowodanów oraz 380–430 mg potasu. Warto jednak pamiętać, że wartości te mogą różnić się w zależności od producenta i sposobu przetwarzania owoców.
Zastosowanie soku z cierpkiej wiśni potwierdzone badaniami naukowymi
Regeneracja po wysiłku fizycznym i poprawa wydolności
Najwięcej badań dotyczy wpływu soku z cierpkiej wiśni na regenerację mięśni i wydolność sportową. Regularne spożywanie soku lub koncentratu przed i po wysiłku może zmniejszać opóźnioną bolesność mięśni (DOMS), obniżać poziom markerów uszkodzenia mięśni, takich jak kinaza kreatynowa (CK), oraz redukować markery stanu zapalnego. Badania prowadzone na sportowcach wytrzymałościowych, siłowych i uczestnikach zawodów etapowych pokazują, że odpowiednie „ładowanie” sokiem z cierpkiej wiśni może przyspieszać powrót do pełnej siły i skracać czas regeneracji między jednostkami treningowymi.
Wsparcie snu i regulacja rytmu dobowego
Cierpka wiśnia może być pomocna w poprawie jakości i długości snu, szczególnie u osób starszych oraz u tych, którzy mają problem z bezsennością lub cierpią na zaburzenia rytmu dobowego, np. po podróży między strefami czasowymi. Badania wykazały, że regularne picie soku zwiększa poziom melatoniny w organizmie i wpływa korzystnie na subiektywne odczucie jakości snu. Efekt ten może wynikać z połączenia działania melatoniny i polifenoli, które modulują procesy zapalne i metabolizm tryptofanu.
Wsparcie przy dnie moczanowej i hiperurykemii
U osób z podwyższonym stężeniem kwasu moczowego spożywanie soku z cierpkiej wiśni może przyczyniać się do jego obniżenia oraz do redukcji markerów stanu zapalnego. Badania obserwacyjne sugerują również, że regularna konsumpcja wiśni i ich przetworów może wiązać się z niższym ryzykiem napadów dny moczanowej. Należy jednak podkreślić, że sok nie zastępuje leczenia farmakologicznego, a jedynie może być elementem wspierającym.
Bóle stawów i choroba zwyrodnieniowa
Kilka randomizowanych badań klinicznych wykazało, że spożywanie soku z cierpkiej wiśni może nieznacznie zmniejszać ból i sztywność stawów u osób z chorobą zwyrodnieniową stawu kolanowego. Efekt ten jest jednak umiarkowany i najlepiej traktować go jako uzupełnienie kompleksowej terapii obejmującej dietę, aktywność fizyczną i leczenie farmakologiczne.
Ciśnienie tętnicze i zdrowie sercowo-naczyniowe
Niektóre badania wskazują, że sok z cierpkiej wiśni może w niewielkim stopniu obniżać ciśnienie tętnicze, szczególnie ciśnienie skurczowe, oraz korzystnie wpływać na profil lipidowy i markery stresu oksydacyjnego. Efekt ten jest jednak zależny od dawki i jakości produktu.
Kto może odnieść największe korzyści z suplementacji Cherry Tart?
Najbardziej skorzystają osoby aktywne fizycznie, zwłaszcza zawodniczki i zawodnicy sportów wytrzymałościowych i mieszanych, którzy potrzebują szybkiej regeneracji między treningami lub startami. Sok może być też pomocny u osób z problemami ze snem, u seniorów oraz u osób z hiperurykemią lub łagodnymi bólami stawów. Dodatkowo może wspierać osoby w okresach wzmożonego stresu oksydacyjnego, np. po intensywnym wysiłku, zabiegach czy w chorobach zapalnych.
Przeciwwskazania i środki ostrożności w stosowaniu soku z cierpkiej wiśni
Sok z cierpkiej wiśni jest produktem naturalnym, jednak nie zawsze będzie dobrym wyborem. Osoby z cukrzycą lub insulinoopornością powinny zachować ostrożność ze względu na wysoką zawartość cukrów prostych. W takim przypadku lepiej sięgnąć po koncentrat, który można dawkować w mniejszych ilościach, lub po kapsułki z ekstraktem. U osób z przewlekłą chorobą nerek należy wziąć pod uwagę zawartość potasu w soku. Osoby z zespołem jelita drażliwego (IBS) mogą odczuwać dyskomfort po spożyciu soku z powodu zawartości sorbitolu. W przypadku stosowania leków przeciwzakrzepowych czy przeciwpłytkowych warto skonsultować się z lekarzem, choć obecnie brak jest jednoznacznych dowodów na szkodliwe interakcje.
Zalecane dawkowanie na podstawie badań
W badaniach dotyczących regeneracji mięśni najczęściej stosowano koncentrat z cierpkiej wiśni w dawce 30 ml jeden-dwa razy dziennie, rozcieńczony w wodzie. Protokół obejmował zwykle 4–7 dni przed kluczowym wysiłkiem i 2–3 dni po nim. W przypadku wsparcia snu stosowano sok w ilości 240 ml dwa razy dziennie lub koncentrat w dawce 15–30 ml wieczorem, na 1–2 godziny przed snem.
W badaniach dotyczących kwasu moczowego i bólu stawów dawki były podobne – 30 ml koncentratu 1–2 razy dziennie lub 240 ml soku dziennie przez 3–6 tygodni.
Racjonalne podejście w suplementacji sokiem z cierpkiej wiśni – moja praktyka z zawodowcami
Najczęściej w mojej praktyce zalecam zwiększenie na 3-5 dni przed zawodami ilości spożywanych owoców jagodowych: borówki, maliny, jagody (sok z cierpkiej wiśni jest dość drogim produktem). Następnie wdrożenie suplementacji cierpką wiśnia na 2-3 dni przed zawodami, tuż po zawodach, aż do 2-3 po wysiłku w celu poprawy regeneracji. Nie ma przeciwskazań (jeśli nie występują dolegliwości) aby stosować Cherry Tart przez cały okres startowy lub po każdym mocnym treningu/wysiłku/meczu/biegu/wyścigu.
Formy dostępne na rynku i na co zwracać uwagę
Sok NFC (nie z koncentratu) jest gotowy do picia, ale zawiera najwięcej cukru w przeliczeniu na dawkę polifenoli. Koncentrat jest najczęściej stosowany w badaniach, pozwala na precyzyjne dawkowanie i ma mniejszy ładunek cukru. Dostępne są także proszki i kapsułki, które sprawdzą się u osób ograniczających cukry lub potas. Kupując produkt, warto zwrócić uwagę na odmianę (najlepiej Montmorency), standaryzację zawartości antocyjanów (np. ≥50–80 mg na porcję), brak dodatku cukru i odpowiednie warunki przechowywania.
Gdzie kupić sok z cierpkiej wiśni – Cherry Tart?
Zawsze korzystam ze sprawdzonych źródeł – zarówno producentów, jak i sprzedawców. Moimi ulubionymi firmami są – sportfuel.pl i weron.pl gdzie zawsze zamawiam suplementy i które polecam sportowcom, z którymi pracuję:Active Edge Cherry Active – koncentrat z cierpkiej wiśni
Ten produkt to wysokiej jakości koncentrat soku z cierpkiej wiśni odmiany Montmorency, znanej z wysokiej zawartości antocyjanów, flawonoidów i melatoniny. Produkt jest przygotowany w 100% z naturalnych owoców, bez dodatku cukru, konserwantów czy sztucznych barwników. Dzięki procesowi tłoczenia na zimno zachowuje pełnię wartości odżywczych i charakterystyczny, lekko cierpki smak.
Dlaczego jest bezpieczny?
- Certyfikat Informed-Sport – potwierdzający, że produkt został przebadany pod kątem obecności substancji zabronionych w sporcie. To szczególnie istotne dla zawodowych sportowców i osób przygotowujących się do startów w zawodach.
- Nie zawiera GMO, glutenu ani składników pochodzenia zwierzęcego – odpowiedni dla wegan i wegetarian.
- Został poddany rygorystycznym testom jakości i czystości mikrobiologicznej.
Regeneracyjna Panna Cotta z cierpką wiśnią – deser dla sportowców
Jak wkomponować sok w dietę?
Po treningu sok z cierpkiej wiśni można łączyć z wodą, źródłem białka (np. koktajlem białkowym) i porcją węglowodanów, co dodatkowo wspomoże resyntezę glikogenu. Wieczorem można go pić w towarzystwie posiłku bogatego w tryptofan, takiego jak owsianka na mleku sojowym z orzechami, co może wspierać produkcję melatoniny i poprawiać sen. W przypadku osób z hiperurykemią sok warto włączyć jako element diety o niskiej zawartości puryn, w połączeniu z odpowiednim nawodnieniem.
Podsumowanie – cierpka wiśnia Montmorency
Sok z cierpkiej wiśni odmiany Montmorency jest jednym z najlepiej przebadanych naturalnych produktów wspierających regenerację mięśni, poprawę jakości snu i obniżenie kwasu moczowego. Może także nieznacznie wspomagać osoby z chorobą zwyrodnieniową stawów oraz obniżać ciśnienie tętnicze. Jego działanie opiera się głównie na wysokiej zawartości antocyjanów i innych polifenoli o działaniu przeciwzapalnym i antyoksydacyjnym.
Najskuteczniejszą i najpraktyczniejszą formą jest koncentrat z Montmorency, standaryzowany na zawartość antocyjanów, stosowany w dawce 30 ml dwa razy dziennie. Warto jednak pamiętać o przeciwwskazaniach w stosowaniu soku z cierpkiej wiśni, takich jak wysoki cukier w soku, obecność potasu czy sorbitolu. Odpowiednio dobrany i stosowany zgodnie z potrzebami, sok z cierpkiej wiśni może być wartościowym elementem diety osób aktywnych i dbających o zdrowie.
Literatura – sok z cierpkiej wiśni
- Bell PG, et al. Understanding the role of cherry juice in exercise recovery. Nutrients. 2022. (przegląd RCT). PMC
- Howatson G, et al. Effect of tart cherry juice on melatonin levels and sleep quality. Eur J Nutr. 2012. PubMed
- Pigeon WR, et al. Pilot Study of Tart Cherry Juice for Insomnia in older adults. J Med Food. 2010 / Am J Ther 2017 summary. PMC
- Keane KM, et al. Effects of Montmorency tart cherry juice on vascular function and CVD risk. AJCN / pokrewne prace. American Journal of Clinical Nutrition
- Zeng Z, et al. Effects of tart cherry on blood pressure and biomarkers (dose-response). Heliyon. 2023. Cell
- Desai T, et al. Tart cherry juice lowers serum urate and hs-CRP in hyperuricemia: RCT. J Funct Foods. 2019/2020. PubMed
- Zhang Y, et al. Cherry intake and risk of recurrent gout attacks. Arthritis Rheum. 2012. (opis w przeglądzie). PMC
- Schumacher HR, et al. Tart cherry juice in knee osteoarthritis: randomized trials. (prace przeglądowe i RCT). SAGE Journals
- Liu RH, et al. Effects of Montmorency tart cherry consumption on cardiometabolic risk: 3-mies. RCT. Nutrients. 2021. PMC
- Jawad M, Talcott ST, Hillman AR, Brannan RG. Comprehensive polyphenolic characterization of five Montmorency product formulations. Foods (MDPI) 2025. MDPI
- Damar I, Ekşi A. Antioxidant capacity and anthocyanin profile of sour cherry juice. Food Chem. 2012. ScienceDirect
- Kirakosyan A, et al. Chemical profile and antioxidant capacities of tart cherry products. Food Chem. 2009. ScienceDirectshorelinefruit.com
- Burkhardt S, et al. Detection and quantification of melatonin in Montmorency and Balaton tart cherries. J Agric Food Chem. 2001. PubMed